Wat de Wkb vraagt van je opleverdossier

Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, de Wkb. Bij nieuwbouw in gevolgklasse 1 kijkt een onafhankelijke kwaliteitsborger mee tijdens de bouw. Denk aan eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Aan het eind lever je twee dossiers op: één voor de gemeente en één voor je opdrachtgever. Dit artikel is voor aannemers en installateurs die die dossiers samenstellen.

Wat de regel vraagt

De Wkb heeft twee kanten. Een publieke kant, onder de Omgevingswet. En een private kant, in het Burgerlijk Wetboek.

Bouwmelding. Je meldt de bouw uiterlijk vier weken voor de start bij de gemeente. Bij de melding horen onder meer de kwaliteitsborger, het gekozen instrument, een risicobeoordeling en het borgingsplan.

Tijdens de bouw. De kwaliteitsborger voert het borgingsplan uit. Ziet hij dat iets niet aan de regels voldoet, dan meldt hij dat aan jou en je opdrachtgever.

Gereedmelding. Ten minste twee weken voor ingebruikname dien je de gereedmelding in. Daarin zit het dossier bevoegd gezag. Dat bevat onder meer:

• de verklaring van de kwaliteitsborger;
• informatie over maatregelen uit het borgingsplan, waar die van belang zijn;
• gebruiksfuncties, afmetingen, bezetting en oppervlakten;
• informatie dat het bouwwerk voldoet aan de regels voor constructie, luchtverversing, energiezuinigheid en milieuprestatie;
• informatie over brandveiligheid;
• toegepaste gelijkwaardige maatregelen.

Ingebruikname mag pas twee weken nadat alle gegevens bij de gemeente zijn.

Consumentendossier. Het Burgerlijk Wetboek vraagt daarnaast een dossier voor je opdrachtgever (artikel 7:757a). Je levert het op wanneer je meldt dat het werk klaar is om op te leveren. Daarin staan ten minste tekeningen en berekeningen, ook van de installaties. Verder een beschrijving van de toegepaste materialen en installaties, de gebruiksfuncties en wat nodig is voor gebruik en onderhoud.

Dit deel geldt niet alleen voor gevolgklasse 1. Het geldt voor aannemingsovereenkomsten voor bouwwerken die sinds 1 januari 2024 zijn gesloten, ook bij verbouw. In het contract kun je afspreken wat er precies in komt. NPR 8092 is daarvoor een handreiking.

Aansprakelijkheid. De aannemer is ook na oplevering aansprakelijk voor gebreken die toen niet zijn ontdekt. Dat geldt niet als ze hem niet zijn toe te rekenen. Een volledig dossier is dus ook voor jezelf waardevol.

Wat nog komt. Verbouw valt voor het publieke deel nog niet onder de Wkb. Daar is geen datum voor. Hogere gevolgklassen volgen pas na de evaluatie, die voor 2027 gepland staat. De Rijksoverheid verwacht dat het stelsel tot en met 2028 alleen geldt voor eenvoudige nieuwbouw.

Wat dat betekent voor je proces

Het dossier is een verzameling bewijs. En bewijs ontstaat op de bouwplaats, op een bepaald moment. Een foto van de wapening maak je voordat de vloer gestort is. Een meting hoort bij een fase in de bouw, niet bij de oplevering.

Daarom helpt het om per project vijf dingen vast te leggen:

• Wat: welke keuringen, foto's en metingen vraagt het borgingsplan per bouwfase?
• Wanneer: op welk moment moet elk bewijsstuk er zijn, voordat het werk wordt afgedekt?
• Door wie: wie maakt de foto of meting, en wie kijkt of hij compleet is?
• Waar: waar komt het terecht, gekoppeld aan project, bouwdeel en borgingsmoment?
• Wat erbij hoort: productinformatie, meetrapporten en revisietekeningen van installaties.

Voor installateurs. Je levert bewijs aan voor het dossier van de aannemer. Denk aan inregelrapporten, meetrapporten, productbladen en revisietekeningen. Spreek vooraf met de aannemer af in welke vorm en wanneer je dat aanlevert. Dan hoeft niemand het aan het eind bij elkaar te zoeken.

Twee dossiers met overlap. Veel informatie hoort in beide dossiers. Volgens IPLO kan het consumentendossier deels dienen als informatie voor de gereedmelding. Wie het bewijs één keer goed vastlegt, kan beide dossiers daaruit samenstellen.

Onderaannemers. Een groot deel van het bewijs komt van anderen. Een vaste manier van aanleveren, met project en bouwdeel erbij, scheelt uitzoekwerk. Ook voor de kwaliteitsborger.

Wat je nu kunt doen

1. Leg het borgingsplan van een lopend project naast je planning. Markeer per bouwfase welke bewijsstukken nodig zijn.
2. Spreek per bewijsstuk af wie het vastlegt, en op welk moment.
3. Maak afspraken met onderaannemers en installateurs over aanleveren: vorm, termijn en wie controleert.
4. Bepaal wat er in het consumentendossier komt, en neem dat op in je aannemingsovereenkomst.
5. Kijk na een opgeleverd project terug. Welk bewijs moest achteraf gezocht worden? Begin daar bij het volgende project.
6. Volg de evaluatie in 2027 en het besluit over verbouw.

Een prototype op je eigen project laat zien hoe dat vastleggen per bouwfase eruit kan zien.

Dit artikel is informatief en geen juridisch advies.